મને નથી લાગતું કે આજનાં બાળકોને સાડીનો પાલવ કોને કહેવાય તેની ખબર હશે કારણકે આજકાલ ની માતાઓ સાડી પહેરતી જ નથી.
પાલવ નો મુખ્ય ઉદ્દેશ સાડીને વધુ સુંદરતા અને ભવ્યતા બક્ષવાનો છે, પણ એ સાથે જ ચૂલા પરથી ગરમ વાસણને ઉંચકવા માટે પણ એનો ઉપયોગ સ્ત્રીઓ કરતી. બાળકોનાં અશ્રુ લૂછવા નું એ એક અદ્ભુત સાધન હતું. ક્યારેક માતાઓ બાળકોનાં કાન સાફ કરવા તેમ જ શરીર લૂછવા પણ તેનો ઉપયોગ કરી લેતી.
સૂતેલા બાળકો માટે માતાનો ખોળો સાદડીની તો પાલવ ગરમ રજાઈની ગરજ સારતો. કેટલાક શરમાળ બાળકો માતાનાં પાલવનો ઉપયોગ મિત્રોથી મોઢું સંતાડવા પણ કરી લેતા અને નાનકડા બાળ તરીકે મસમોટાં ભૂંડા જગતમાં બહાર નિકળતી વેળાએ માતાનો પાલવ જ એક આધાર, માર્ગદર્શક તરીકેની ગરજ સારતો.
વાતાવરણ ઠંડુ હોય ત્યારે પાલવ હાથ ફરતે વીંટાળવા ઉપયોગમાં આવતો અને ચૂલાની ગરમીને કારણે પસીનાથી ભીની થયેલી આંખો લૂછવા પણ પાલવ મહામૂલો સાબિત થતો.
રસોડામાં જોઈતી વસ્તુઓ લઈ આવવા પણ પાલવ કામ લાગતો તો રસોઈ કરતી વખતે એ વસ્ત્ર પરનાં ઉપરણ તરીકે પણ ફરજ પૂરી પાડતો.
બાગ કે વાડીમાંથી શાકભાજી લઈ આવવા અને વટાણા વગેરે શાકભાજી ફોલ્યા બાદ કચરો ઘર બહાર ફેંકવા લઈ જવામાં પણ પાલવ કામ લાગતો.
બાગમાંથી નીચે પડેલાં શેતૂર, બોર જેવાં ફળો કે ભગવાનને ચડાવવા સુગંધી કે રંગબેરંગી ફૂલો ભરી લઈ આવવા છાબડી તરીકે પણ પાલવ ઉપયોગમાં આવતો.
ઘરની સાફસફાઇ વખતે ધૂળ ઝાટકવાનું કામ પણ પાલવ કરતો તો રડતા બાળક ને છાનું રાખવાં કેટલાં બધાં રમકડાં ભરવા એ ટોપલી પણ બની જતો.
આટઆટલા બહુવિધ ઉપયોગ ધરાવતા જાદુઈ પાલવનું સ્થાન કોઈ લઈ શકશે નહીં.
માતાના પાલવમાંથી નીતરતાં સ્નેહનું તો પૂછવું જ શું!
(ઈન્ટરનેટ પરથી)
